Kimya Hidrokarbonlar Konu Anlatımı,YGS LYS Ders Notları

DersHocasi.Net

Takdir Teşekkür Hesaplama

4.Sınıf 5.Sınıf 6.Sınıf ~

7.Sınıf ~8.Sınıf~9.Sınıf~

10.Sınıf ~11.Sınıf ~12.Sınıf

yenii6.Sınıf Video Soru Çöz yenii7.Sınıf Video Soru Çöz yenii8.Sınıf Video Soru Çöz
Tüm konuların Tüm Sınıfların Çözümlü Testleri 1 Hafta Sonra Sitemizde Bulabileceksiniz... Takipte Kalın....

Kimya Hidrokarbonlar

Dershocasi.Net Sitemize hoş geldiniz. Sitemiz Eğitim Kategorisinde Hizmet Vermekte Olup Her Türlü Güncel Bilgiyi Rahatlıkla Takip Edebilirsiniz. Sitemiz Siz Değerli Üyelerimize Bilgi vermek Bilgilerini Almak Konular Hakkında Detaylı Bilgi Sahibi Olaları İçin Açılmış Tamamıyla Ücretsiz Bir Portaldır. Ücretsiz olmasının sebebi sizlere kaliteli ve değerli bilgileri kaliteli olarak sunmaktır. Amacımız sizden para kazanmak değil sizden hayır duanızı almaktır. Sizden Sadece "ALLAH RAZI OLSUN" demeniz için Çalışıyoruz.. Sitemiz Hakkında yorumlar yapabilir ve öneriler sunabilirsiniz...

Kimya konusu gerçekten her zaman heyacanla dinlediğim konulardan birdir.Neden mi gerçekten ilgi çekici dünya ile olan birleşimiyle insanları kendisine hayran bırakmıştır çok sevmişimdir Kimyayı sizede kimyayı sevdirmek amacıyla hazırladığımız bu arşiv bütün öğrencilerin faydasına olması dileğiyle….

kimya ders notları,ygs kimya konu anlatımı,lys kimya konu anlatımı,ygs kimya ders notları,lys kimya ders notları,kimya dersleri oku,kimya ders notları oku,

Kimya Hidrokarbonlar Konu Anlatımı,YGS LYS Ders Notları

HİDROKARBONLAR

HİDROKARBONLAR

Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir.

Alifatik Hidrokarbonlar

Düz zincirli

 

veya dallanmış

olabilir.

Doymuş hidrokarbonlar :

 

Alifatik hidrokarbonlar düz zincirli veya dallanmış olabilir.

 

ALKAN ALKEN ALKİN
  1. Genel formülü CnH2n+2 dir.
  2. C atomları sp3 hibritleşmesi yapar. C atomları arasındaki bütün bağlar tekli bağ. Yani d (sigma) bağıdır.
  3. İsimlendirme yapılırken sonu na -an eki getirilir.
  4. Doymuştur.
  5. En küçük üyesi 1 karbon atomludur.
  1. Genel formülü CnH2n dir.
  2. C atomları arasında en az bir tane 2 li bağ vardır. İkili bağ yapan C atomları sp3 hibritleşmesi yapar. Molekülde en az bir tane p bağı bulunur.
  3. İsimlendirme yapılırken sonu na -en eki ya da -ilen eki getirilir.
  4. Doymamıştır.
  5. En küçük üyesi 2 karbonludur.
  1. Genel formülü CnH2n–2 dir.
  2. C atomları arasında en az bir tane 3 lü bağ vardır ve bu bağı yapan karbon atomları sp hibritleşmesi yapar. Molekülde en az 2 tane p bağı vardır.
  3. İsimlendirme yapılırken
  4. Doymamıştır.
  5. En küçük üyesi 2 karbonludur.

 

HİDROKARBONLARIN İLK 10 ÜYESİNİN İSİMLENDİRİLMESİ

 

ALKAN ALKEN ALKİN
CH4       Metan

C2H6      Etan

C3H8      Propan

C4H10     Bütan

C5H12     Pentan

C6H14     Hegzan

C7H16     Heptan

C8H18     Oktan

C9H20     Nonan

C10H22    Dekan

C2H4      Eten (Etilen)

C3H6      Propen

C4H8      Büten

C5H10     Penten

C6H12     Hegzen

C7H14     Hepten

C8H16     Okten

C9H18     Nonen

C10H20    Deken

C2H2      Etin (Asetilen)

C3H4      Propin

C4H6      Bütin

C5H8      Pentin

C6H10     Hegzin

C7H12     Heptin

C8H14     Oktin

C9H16     Nonin

C10H18    Dekin

 

Bu ilk 10 alkanın ismi bilinmelidir.

 

 

ALKİL (R–) Radikal

Alkanlardan bir hidrojen çıkarılması ile geri kalan köke alkil denir.

Genel formülü CnH2n+1 dir. İsimlendirme yapılırken –an eki kaldırılarak –il eki getirilir.

CH3 – Metil

C2H5 – Etil

C3H7 – Propil

C4H9 – Bütil gibi.

Alkil grubu bir köktür. Serbest olarak, yani tek başına bulunmaz. Mutlaka organik moleküldeki bir fonksiyonel gruba bağlı olarak bulunur.

R – X   (Alkil halojenür)

    ¯

Halojen

 

SİSTEMATİK İSİMLENDİRME

Açık yapılı hidrokarbonların isimlendirilmesinde ana iskelet şudur:

Ön ek + kök adı + son ek

  1. Moleküldeki en uzun C zinciri ve bu zincirdeki C sayısı esas alınır. Kök adı buna göre belirlenir.
  2. Uzun zincirdeki C larına numara verilir. Molekülde üçlü bağ varsa, üçlü bağın yakın olduğu uçtan numaralandırmaya başlanır. Üçlü bağ yoksa, ikili bağa dikkat edilir. İkili bağ da yoksa, uzun zincire bağlı olan grupların yerleri mümkün olduğu kadar küçük sayılarla belirtilebilecek şekilde numara verilir.
  3. Önce grubun bağlı olduğu C numarası yazılır. (–) işaretinden sonra da grubun adı yazılır.
  4. Molekülde benzer gruplar varsa, grupların bağlandıkları karbonların numaraları ayrı ayrı yazılır. Aynı alkil grupları, aynı C u üzerinde iseler bu karbonunun numarası, grup sayısı kadar tekrarlanır. Ayrıca benzer grupların sayısını belirtmek üzere di, tri, tetra …….. gibi ön ekler kullanılır.
  5. Gruplar alfabetik sıraya göre yazılmalıdır.
  6. Zincir üzerindeki C sayısı esas alınarak kök adı söylenir. (Prop, büt, pent, hegz, hept … hecelerinden biri)
  7. İskelet üzerinde bir tane üçlü bağ varsa kökten sonra –in eki getirilir. Üçlü bağ uçta değilse hangi numaralı karbondan sonra geliyorsa o rakam kökten önce yazılır. İskelette iki yerde üçlü bağ varsa hangi numaralı karbondan sonra geldikleri kökten önce yazılır. Kökten sonra ise –di in son eki getirilir.
  8. Karbon iskeletinde üçlü bağ yok, fakat çift bağ varsa, eğer bir yerde ise –en veya –ilen eki getirilir. Çift bağ başta değil ise, hangi numaralı karbondan sonra geliyorsa, o rakam kökten önce yazılır. İskelette birden fazla çift bağ varsa yerleri kökten önce belirtilir. Kök heceden sonra ise di en, tri en … gibi uygun son ek getirilir.
  9. Karbon iskeletinde üçlü bağ veya çift bağ yoksa, yani molekül doymuş bir hidrokarbon İse kök heceden sonra sadece –an eki getirilir.
NOT-1 : Bileşik halkalı ise “SİKLO” ön eki getirilir.

NOT-2 : Alkan bileşiklerinde 2′inci C unda yalnızca bir –CH3 dallanması varsa izo,
2 tane –CH3 bağlı ise neo ön ekiyle isimlendirme yapılır.

 

    İzo bütan

    İzo pentan

   Neo pentan

 

Aşağıdaki bileşiklerin isimlendirilmesine dikkat ediniz.

 

 

Alkan, Alken ve Alkin’lere ait fiziksel özellikler

 

ALKAN ALKEN ALKİN
  1. İlk 4 üyesi gaz, 5-17 karbonlular sıvı 18 ve daha çok karbonlular katıdır.
  2. Suda çözünmezler.
  3. Renksiz, tatsız ve kokusuzdurlar.
  4. Moleküller arası van der waals bağları vardır. C atomları arttıkça molekül ağırlığı arttığından van der waals çekimi artar. Molekül dallandıkça van der waals etkileşimi azalır.
  5. Homolog sıra oluştururlar.
  6. Yakılırlar, yanma ürünleri CO2 ve H2O dur.
  7. Polimerleşmezler.
  1. Homolog sıra oluşturur-lar.
  2. C atomu sayısı arttıkça van der waals etkileşimi artar. Dolayısıyla kaynama noktası artar.
  3. Yanarlar.
  4. Polimerleşirler.
  1. Homolog sıra oluşturulur.
  2. C atomu sayısı arttıkça kaynama noktası artar.
  3. Yanarlar.
  4. Polimerleşirler.

 

İZOMERİ

Genel manada izomeri, farklı şekillerde isimlendirebileceğimiz aynı kapalı formüle sahip bileşiklerdir.

Molekül formülleri aynı (Aynı cins ve sayıda bulunduran) fiziksel ve kimyasal özellikleri farklı maddelere izomer maddeler denir.

İzomer maddelerin yapı formülü (moleküldeki ların dizilişi ve yaptığı bağları belirten formül) farklıdır.

 

1. Yapı İzomerisi

2. Geometrik İzomeri

 

1. Yapı İzomerisi

Moleküldeki atomların yapı formülünü oluştururken, yerlerinin değişmesiyle oluşan izomeriye denir.

 

a. Zincir ve Dallanma İzomerisi

 

        n-Bütan

    İzo bütan

 

b. Halka – Zincir İzomerisi

 

Siklobütan

        2-Büten

 

c. Fonksiyonlu grubun, yerinin farklı olması

d. Fonksiyonlu grup izomerisi

  • Alkol — Eter
  • Aldehit — Keton
  • Karboksili asit — Ester vb.

Birbirlerinin izomeridir.

 

2. Geometrik İzomeri

Alkenlere ait bir izomeridir. Çift bağın bağlı olduğu karbonlarından herbirine

bağlı olan iki grup aynı olmaması halinde molekül cis- trans izomerisi gösterir.

 

Cis-trans izomerisi yok. Çünkü birinci C atomundaki iki grupta aynıdır.

 

HİDROKARBONLARIN KİMYASAL REAKSİYONLARI

1. Hidrokarbonların Yanma Reaksiyonları

Hidrokarbonların oksijenle yanmasından CO2 ve H2O oluşur. Alkan, Alken ve Alkinlerin genel yanma reaksiyonları aşağıda verilmiştir.

 

2. Yer Değiştirme Reaksiyonları

Doymuş hidrokarbonlardan metan ultraviyole etkisinde klor gazı ile yer değiştirme reaksiyonu verir.

CH4 + CI2 ® CH3CI + HCI

CH3 CI + CI2 ® CH2CI2 + HCI

CH2CI2 + CI2 ® CHCI3 + HCI

CHCI3 + CI2 ® CCI4 + HCI

                                            

CH4 + 4CI2 ® CCI4 + 4HCI

 

3. Katılma Reaksiyonları

Doymamış hidrokarbonlar (alken ve alkin) katılma reaksiyonu verirler. Alkanlar katılma reaksiyonu vermezler. alkenlerin katılması bir kademede, Alkinlerin katılması iki kademede gerçekleşir.

Katılma reaksiyonu, doymamış hidrokarbon molekülünde zayıf p (pi) bağının açılarak verdiği reaksiyonlardır.

 

a. Hidrojen katılması

  • Bir mol alkene 1 mol hidrojen katılır.

C2 H4 + H2 ® C2 H6

C3 H6 + H2 ® C3H8

  • 1 mol alkine 2 mol hidrojen katılır.

C2 H2 + 2H2 ® C2H6

C3H4 + 2H2 ® C3H8

 

b. Halojen Katılması (Brom Katılması)

Doymamış hidrokarbonlar (alken – alkin) bromlu su çözeltisinin rengini giderirler. Alkanlar bromlu su çözeltisi ile reaksiyon vermezler.

  • 1 mol alkene 1 mol brom katılır.

C2H4 + Br2 ® C2H4Br2

  • 1 mol alkine 2 mol brom katılır.

C2H2 + 2Br2 ® C2H2 Br4

Bromlu su çözeltisi alken ve alkinlerin ayıracıdır.

 

c. Halojen Asidi Katılması

 

Markownikoff Kuralı

Doymamış hidrokarbonlara HX türünde bir bileşik katılırken (–) yüklü iyon en az hidrojen u taşıyan karbon una bağlanır. (X: Halojen)

  • 1 mol alkene 1 mol HBr katılır.
  • 1 mol Alkine 2 mol HBr katılır.

d. H2O Katılması

  • Alkenlere su katılmasıyla monoalkoller oluşur.

C2H4 + H2O ® C2H5OH

Etilen             Etil alkol

  • Alkinlere su katılmasıyla keton türü bileşikler oluşur.

     

  • Alkinlerin en küçük üyesi olan asetilene su katılırsa aldehit türü bir bileşik olan aset aldehit elde edilir.
  1. Alken ve alkinler polimerleşme tepkimesi verirler. Alkanlar polimerleşme tepkimesi vermezler.

C’lar arasındaki çift bağ (=) açılır ve C başka maddelere bağlanır.

Aynı cinsten iki molekülün birbirine bağlandığı tepkimelere dimerleşme, üç molekülün bağlandığı tepkimelere trimerleşme denir. Monomerlerin birbirine bağlanmasıyla (en az 1000) oluşan maddeye polimer denir.

 

5. Alkinlerin Ayıracı

(Asetilenin ayıraç reaksiyonları)

  1. Amonyaklı AgNO3çözeltisinden asetilen gazı geçirildiğinde kirli beyaz renkli gümüş asetilenür çökeleği oluşur.
  2. Amonyaklı bakır bir klorür çözeltisinden asetilen gazı geçirilirse tuğla kırmızısı renginde bakır asetilenür çöker.
  • Amonyaklı bakır I klorür ve amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi asetilenin ayıracıdır.
  • Bu iki çözelti ile R – C º C – H türündeki alkinler reaksiyon verir.
  • Alkanlar, alkenler ve R – C º C – R türündeki alkinler bu iki çözelti ile reaksiyon vermezler.

 

6. Alkenlerin Yükseltgenmesi

  • Alkenler H2O2ile seyreltik asidik ortamda diolleri oluştururlar.

     

  • Alkenler bayer ayıracı ile zayıf asidik ortamda diolleri meydana getirirler.

 

Bayer ayıracı

Potasyum permanganat ile sodyum karbonatın sulu çözeltisidir.

 

HİDROKARBONLARIN ELDE REAKSİYONLARI

Alkanların Eldesi

 

1. Wurtz Sentezi

Alkil holojenürlerin (R–X) alkoldeki çözeltisinin metalik sodyum ile reaksiyonundan alkanlar oluşur.

Wurtz sentezinin genel denklemi ;

R – X + R’ – X + 2Na ® R–R’ + 2Na X

şeklindedir. Wurtz sentezine göre metan elde edilemez.

 

2CH3 – Cl + 2Na ® CH3 – CH3 + 2NaCl

Metil klorür                Etan

 

2C2H5Cl + 2Na ® C4H10 + 2NaCl

Etiklorür             Bütan

 

2. Alken ve Alkenlerin doyurulması

Alken ve alkinlerin hidrojen ile doyurulmasından elde edilir.

C2 H4 + H2 ® C2H6

C2 H2 + 2H2 ® C2H6

 

3. Grignard Bileşiklerinden

Grignard bileşiklerinin (R–Mg–X) su ile hidrolizinden elde edilirler.

R – Mg – X + H2O ® R – H + Mg(OH) X

CH3 – MgCl + H2O ® CH4 + MgOHCl

C2H5 – MgCl + H2O ® C2H6 + MgOHCl

Grignard bileşiklerinin asitlerle reaksiyonundan alkanlar elde edilir.

R – Mg – X + HX ® R – H + Mg X2

Grignard  Bileşiği  Asit     Alkan

CH3 – MgCl + HCl ® CH4 + MgCl2

 

4. Karboksilli asit Tuzlarından

Karboksilli asitler ve karboksilat tuzları kuvvetli bazların etkisiyle yüksek sıcaklıkta alkanları oluştururlar.

 

ALKENLERİN ELDESİ

1. Alkollerden H2O çekilmesiyle

Mono alkollerden H2SO4 katalizörlüğünde H2O çekilmesiyle alkenler elde edilir.

 

2. Alkanlardan H2 çekilmesi

Doymuş hidrokarbonlardan hidrojen çekilmesiyle alkenler elde edilir.

 

3. Alkil holojenürlerden

Alkil halojenürlerin derişik kuvvetli bazlarla ısıtılması sonucunda alkenler elde edilir.

 

ALKİNLERİN ELDESİ

Alkil halojenürlerden

Alkil dihalojenür bileşiklerinin KOH çözeltisi ile ısıtılmasından alkinler elde edilir.

R – CH – CH2 + 2KOH ® R – C º CH + 2H2O + 2KBr

I       I

Br     Br

 

Asetilenin eldesi

Teknikte kalsiyum karbürün (karpit) su ile reaksiyonundan asetilen elde edilir.

Kireç taşından başlıyarak C2H2 yi elde denklemi :

CaCO3 ® CaO + CO2

CaO + 3C ® CaC2 + CO

CaC2 + 2H2O ® C2H2 + Ca(OH)2

Benzer Konular

LYS Kimya Konuları Nelerdir? 2013

LYS Kimya Konuları Nelerdir? 2013

LYS Kimya Konuları Nelerdir? 2013 LYS kimya konuları sizlere en güzel şekilde mükemmel bir şekilde...

Kimya Bulmacaları

Kimya Bulmacaları

Kimya Bulmacaları Bugün sizlere kimya bulmacaları sunmak istiyorum sizler için birbirinden kaliteli kimya bulmacaları bulup....

12.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir?

12.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir?

12.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir? Ah şimdi 12.sınıfta olmak isterdim herşeyiniz sizin elinizde hangi üniversiteyi hangi...

11.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir?

11.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir?

11.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir? Arkadaşlar merhaba diyerek başlamak istiyorum. Muhtemel bu konuya girdiğinize göre 10.sınıfı...

10.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir?

10.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir?

10.Sınıf Kimya Konuları Nelerdir? 10.sınıfa yeni geçen arkadaşlar muhtemelen sayısal bölümünün seçmiş bulunmaksatısınız yada seçiceksiniz....

Facebook İle Yorum Yapmaya Ne Dersin?

Facebook İle Yorum Yapmaya Ne Dersin?

57 Sorgu 0,808Site Haritası Site HaritasıReklam Gizlilik Politikası

Dershocasi.Net sitemizde illegal içeriklere yer verilmez. Sitemizde yer alan içeriklerle ilgili telif hakkı iddiasında bulunan kişi ya da kurumlar bizlere iletişim adresinden ulaşabilirler. İlgili içerik gerekli görüldüğü takdirde en geç 24 saat içerisinde derhal kaldırılacaktır.

Yukarı